Begrippenlijst

Logistiek en transport, in gewone woorden

De begrippen die je tegenkomt in routeplanning, transport en het magazijn. Kort uitgelegd, met wat het betekent voor je planning.

A

• ADR (gevaarlijke stoffen)ADR is het Europese verdrag voor vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg. Het stelt eisen aan wagen, chauffeur, verpakking en route.

C

• CMR en e-CMR (vrachtbrief)De CMR is de internationale vrachtbrief voor wegvervoer. De e-CMR is de digitale versie, in Nederland toegestaan sinds de ratificatie in 2009.
• Cross-dockingBij cross-docking gaan goederen bij binnenkomst direct door naar het uitgaande transport, zonder op voorraad te gaan.

D

• DockplanningDockplanning bepaalt welke wagen wanneer aan welk laadperron staat, zodat laden en lossen niet op elkaar hoeven te wachten.

E

• eFTI (digitale vrachtinformatie)eFTI is de Europese regeling voor digitale vrachtinformatie. Vanaf 9 juli 2027 moeten overheden in de EU die digitaal accepteren.
• Emballage (fust)Emballage is herbruikbaar verpakkingsmateriaal zoals kratten, fusten en pallets, dat na levering weer mee terug moet.
• ETA (verwachte aankomsttijd)ETA staat voor estimated time of arrival: de verwachte aankomsttijd van een wagen bij een adres, die meebeweegt met de rit.
• ETS2 (CO2-prijs op brandstof)ETS2 is het Europese emissiehandelssysteem voor brandstof in gebouwen en wegvervoer. Vanaf 2028 maakt het diesel duurder.

H

• HeffingskilometerEen heffingskilometer is een kilometer over een weg waar vrachtwagenheffing geldt. Hoeveel van je ritten dat zijn, verschilt sterk per regio.

L

• LaadmeterEen laadmeter is één meter laadvloer over de volle breedte van een trailer. Een standaardtrailer heeft 13,6 laadmeter.
• Last-mileDe last-mile is het laatste stuk van de levering, van het laatste depot tot de deur van de klant. Vaak het duurste deel van de keten.

M

• MilieuzoneEen milieuzone weert oudere dieselvoertuigen uit een stadscentrum. Welke voertuigen en welke Euro-klasse, verschilt per stad.
• Multi-depotMulti-depot planning verdeelt orders over wagens die vanaf verschillende vestigingen vertrekken, zodat elke stop vanaf de slimste locatie wordt bediend.
• Multi-trip (meerdere ritten per dag)Bij multi-trip rijdt één wagen op een dag meerdere ritten: terug naar het depot, opnieuw laden en weer weg.

O

• Ophalen en bezorgen (pick-up and delivery)Bij ophalen en bezorgen haalt de wagen een zending op en levert die later in dezelfde rit af, zoals bij koeriers en retourstromen.

P

• POD (afleverbewijs)Een POD, proof of delivery, is het bewijs dat een zending is afgeleverd: een handtekening, foto of scan, het liefst direct digitaal in het TMS.

R

• RetourlogistiekRetourlogistiek is alles wat terug moet: retourgoederen, emballage, rolcontainers en afval, liefst in de ritten die er toch al rijden.
• Rij- en rusttijdenDe EU-regels voor rij- en rusttijden beperken hoe lang een vrachtwagenchauffeur mag rijden: maximaal 9 uur per dag en een pauze na 4,5 uur.
• RolcontainerEen rolcontainer is een kar op wielen waarin winkels en horeca worden bevoorraad. In de planning telt de wagen in rolcontainers, niet in kilo’s.
• Routeplanning (ritplanning)Routeplanning is het indelen van stops in ritten en het bepalen van de volgorde, rekening houdend met wagens, vensters en capaciteit.

S

• Stoptijd (lostijd)De stoptijd is hoe lang een wagen bij een adres staat: aanrijden, lossen, tekenen en weer weg. Vaak onderschat, en bepalend voor elke rit.

T

• TMS (Transport Management Systeem)Een TMS is software waarin je orders, ritten, wagens en chauffeurs beheert: van order tot afleverbewijs en factuur.

V

• Venstertijd (tijdvenster)Een venstertijd is de periode waarin een klant levering accepteert, bijvoorbeeld tussen 6.00 en 9.00 uur. Buiten het venster mag je niet lossen.
• VrachtwagenheffingSinds 1 juli 2026 betalen vrachtwagens boven 3,5 ton in Nederland per kilometer op snelwegen en een deel van de andere wegen.
• VRP (Vehicle Routing Problem)Het Vehicle Routing Problem is het wiskundige vraagstuk achter routeplanning: stops zo over wagens verdelen dat de totale kosten zo laag mogelijk zijn.

W

• WMS (Warehouse Management Systeem)Een WMS is software voor het magazijn: waar ligt welke voorraad, wat moet er gepickt worden, en wat gaat met welke rit mee.

Z

• Zero-emissiezone (ZE-zone)Een zero-emissiezone is een gebied waar bestel- en vrachtauto’s alleen uitstootvrij in mogen, met overgangsregels voor nieuwere dieselwagens.